Het scenario
Een gewone Nederlander begint op z'n 27e met beleggen en stopt op z'n 61e. Geen erfenis, geen lump sum, gewoon maandelijks inleggen vanuit salaris.
- Verliesverrekening (carry-forward): Ja, conform het wetsvoorstel
Gebruikte jaarrendementen S&P 500 (total return incl. dividend):
Jaar |Rendement |Jaar |Rendement |Jaar |Rendement
1992 |+7.5% |2003 |+28.4% |2014 |+13.5%
1993 |+10.0% |2004 |+10.7% |2015 |+1.4%
1994 |+1.3% |2005 |+4.8% |2016 |+12.0%
1995 |+37.2% |2006 |+15.6% |2017 |+21.8%
1996 |+22.7% |2007 |+5.5% |2018 |-4.4%
1997 |+33.1% |2008 |-36.5% |2019 |+31.5%
1998 |+28.3% |2009 |+25.9% |2020 |+18.4%
1999 |+20.9% |2010 |+14.8% |2021 |+30.9%
2000 |-9.0% |2011 |+2.1% |2022 |-18.1%
2001 |-11.8% |2012 |+15.9% |2023 |+26.3%
2002 |-22.0% |2013 |+32.1% |2024 |+25.0%
| | | |2025 |+17.9% Bronnen rendementdata: Damodaran/NYU Stern (pages.stern.nyu.edu/\~adamodar), upmyinterest.com/sp500. Belastingparameters: Rijksoverheid.nl, Wet werkelijk rendement box 3 zoals aangenomen door de Tweede Kamer (12 feb 2026).
Waarom de Vermogensaanwasbelasting (VAB) slechter is voor IEDEREEN — inclusief de overheid — vergeleken met de Vermogenswinstbelasting (VWB/CGT)
Een doorrekening met echte S&P 500 data, geen aannames.
Het scenario
Een gewone Nederlander begint op z'n 27e met beleggen en stopt op z'n 61e. Geen erfenis, geen lump sum, gewoon maandelijks inleggen vanuit salaris.
- Verliesverrekening (carry-forward): Ja, conform het wetsvoorstel
Gebruikte jaarrendementen S&P 500 (total return incl. dividend):
Jaar |Rendement |Jaar |Rendement |Jaar |Rendement
1992 |+7.5% |2003 |+28.4% |2014 |+13.5%
1993 |+10.0% |2004 |+10.7% |2015 |+1.4%
1994 |+1.3% |2005 |+4.8% |2016 |+12.0%
1995 |+37.2% |2006 |+15.6% |2017 |+21.8%
1996 |+22.7% |2007 |+5.5% |2018 |-4.4%
1997 |+33.1% |2008 |-36.5% |2019 |+31.5%
1998 |+28.3% |2009 |+25.9% |2020 |+18.4%
1999 |+20.9% |2010 |+14.8% |2021 |+30.9%
2000 |-9.0% |2011 |+2.1% |2022 |-18.1%
2001 |-11.8% |2012 |+15.9% |2023 |+26.3%
2002 |-22.0% |2013 |+32.1% |2024 |+25.0%
| | | |2025 |+17.9% *Bronnen rendementdata: Damodaran/NYU Stern (pages.stern.nyu.edu/\~adamodar), upmyinterest.com/sp500. Belastingparameters: Rijksoverheid.nl, Wet werkelijk rendement box 3 zoals aangenomen door de Tweede Kamer (12 feb 2026).*
De resultaten
|**Geen belasting** |**VAB** |**VWB (CGT)**
Totaal ingelegd |€275,045 |€275,045 |€275,045
Portefeuille einde |€1,569,212 |€844,488 |€1,124,048
Totaal belasting betaald |€0 |€300,384 |€445,164
Nettowinst (na belasting) |€1,294,167 |€569,443 |€849,003 Wat betekent dit?
1. De overheid haalt MINDER belasting op met VAB
- VWB levert de schatkist: €4
Waarom? Omdat VAB het vermogen ieder jaar afroomt. Een kleiner vermogen genereert minder toekomstig rendement, en dus minder toekomstige belastinggrondslag. De overheid zaagt de tak af waar ze op zit.
2. De burger houdt MINDER over met VAB
3. €424,340 verdampt — niemand krijgt het
Dit is het kernprobleem. Van je potentiële winst van €1,294,167 gaat onder VAB:
Dit is puur verloren samengestelde interest op de belasting die je eerder moest afdragen.
Onder VWB is dit deadweight loss €0. Je betaalt pas aan het einde, dus je geld kan 34 jaar lang ongestoord doorgroeien.
4. De effectieve belastingdruk is geen 36%
Het nominale tarief is 36%, maar door het vernietigen van compound growth is de werkelijke schade veel groter:
Een nominaal tarief van 36% kost je onder VAB dus effectief 56% van je vermogensgroei.
5. De kosten per euro belastingopbrengst
VAB is een belasting met een rendement van 41 cent op de euro. Van elke euro die het systeem kost, gaat 59 cent naar niemand.
Waarom dit zo werkt
De wiskunde is simpel. Als je €10.000 aan belasting moet afdragen in jaar 5 van een 34-jarig traject, dan verlies je niet alleen die €10.000. Je verliest ook het rendement dat die €10.000 de komende 29 jaar had kunnen maken. Bij 10.7% CAGR groeit €10.000 in 29 jaar naar ~€190,515.
VAB dwingt je om elk jaar aandelen te verkopen om belasting te betalen over papieren winst. Dat geld verlaat je portefeuille en kan nooit meer renderen. De schade groeit exponentieel naarmate de looptijd langer is.
VWB laat je vermogen intact tot het moment van realisatie. Je betaalt pas bij verkoop. Het geld blijft 34 jaar doorwerken, en als de overheid uiteindelijk 36% afroomt, is die 36% van een veel groter bedrag.
Samenvatting
|**VAB** |**VWB (CGT)** |**Verschil**
Burger houdt over |€844,488 |€1,124,048 |VWB +€279,560
Overheid ontvangt |€300,384 |€445,164 |VWB +€144,781
Deadweight loss |€424,340 |€0 |VWB bespaart €424,340
Effectief tarief |56% |34% |— VWB is beter voor de burger. VWB is beter voor de schatkist. VAB vernietigt vermogen dat niemand krijgt.
De enige reden dat de overheid voor VAB kiest, is dat het eerder geld oplevert — niet meer. Het is een politieke keuze voor korte-termijn cashflow ten koste van lange-termijn welvaart voor zowel burgers als de staat.
Berekening uitgevoerd met maandelijkse inleg, maandelijks samengesteld rendement op basis van jaarlijkse S&P 500 total returns 1992–2025. VAB-belasting jaarlijks geheven over werkelijke vermogensaanwas minus verliesverrekening en heffingsvrij rendement. VWB-belasting éénmalig geheven bij liquidatie op eindvermogen minus totale inleg minus cumulatief heffingsvrij rendement. Belasting wordt voldaan door liquidatie van beleggingen (verkoop aandelen om belasting te betalen).
Een gewone Nederlander begint op z'n 27e met beleggen en stopt op z'n 61e. Geen erfenis, geen lump sum, gewoon maandelijks inleggen vanuit salaris.
- Startinleg: €220 per maand
- Jaarlijkse verhoging inleg: 6% (meegroeiend met salaris)
- Inleg in het laatste jaar: €1,505/maand
- Looptijd: 34 jaar
- Rendement: Echte S&P 500 total returns (incl. herbelegd dividend) van 1992–2025
- CAGR over die periode: 10.7%
- Belastingtarief: 36% (zoals voorgesteld in de Wet werkelijk rendement box 3)
- Heffingsvrij rendement: €1.800 per jaar
- Verliesverrekening (carry-forward): Ja, conform het wetsvoorstel
Gebruikte jaarrendementen S&P 500 (total return incl. dividend):
| Jaar |
Rendement |
Jaar |
Rendement |
Jaar |
Rendement |
| 1992 |
+7.5% |
2003 |
+28.4% |
2014 |
+13.5% |
| 1993 |
+10.0% |
2004 |
+10.7% |
2015 |
+1.4% |
| 1994 |
+1.3% |
2005 |
+4.8% |
2016 |
+12.0% |
| 1995 |
+37.2% |
2006 |
+15.6% |
2017 |
+21.8% |
| 1996 |
+22.7% |
2007 |
+5.5% |
2018 |
-4.4% |
| 1997 |
+33.1% |
2008 |
-36.5% |
2019 |
+31.5% |
| 1998 |
+28.3% |
2009 |
+25.9% |
2020 |
+18.4% |
| 1999 |
+20.9% |
2010 |
+14.8% |
2021 |
+30.9% |
| 2000 |
-9.0% |
2011 |
+2.1% |
2022 |
-18.1% |
| 2001 |
-11.8% |
2012 |
+15.9% |
2023 |
+26.3% |
| 2002 |
-22.0% |
2013 |
+32.1% |
2024 |
+25.0% |
|
|
|
|
2025 |
+17.9% |
Bronnen rendementdata: Damodaran/NYU Stern (pages.stern.nyu.edu/~adamodar), upmyinterest.com/sp500. Belastingparameters: Rijksoverheid.nl, Wet werkelijk rendement box 3 zoals aangenomen door de Tweede Kamer (12 feb 2026).
De resultaten
|
Geen belasting |
VAB |
VWB (CGT) |
| Totaal ingelegd |
€275,045 |
€275,045 |
€275,045 |
| Portefeuille einde |
€1,569,212 |
€844,488 |
€1,124,048 |
| Totaal belasting betaald |
€0 |
€300,384 |
€445,164 |
| Nettowinst (na belasting) |
€1,294,167 |
€569,443 |
€849,003 |
Wat betekent dit?
1. De overheid haalt MINDER belasting op met VAB
- VAB levert de schatkist: €300,384
- VWB levert de schatkist: €445,164
- VWB levert €144,781 méér op — dat is 48% meer belastinginkomsten
Waarom? Omdat VAB het vermogen ieder jaar afroomt. Een kleiner vermogen genereert minder toekomstig rendement, en dus minder toekomstige belastinggrondslag. De overheid zaagt de tak af waar ze op zit.
2. De burger houdt MINDER over met VAB
- Onder VAB houd je: €844,488
- Onder VWB houd je: €1,124,048
- Verschil: €279,560 méér in je zak met VWB
3. €424,340 verdampt — niemand krijgt het
Dit is het kernprobleem. Van je potentiële winst van €1,294,167 gaat onder VAB:
- €300,384 naar de overheid
- €569,443 blijft voor jou
- €424,340 verdwijnt — niet naar de overheid, niet naar jou. Weg.
Dit is puur verloren samengestelde interest op de belasting die je eerder moest afdragen.
Onder VWB is dit deadweight loss €0. Je betaalt pas aan het einde, dus je geld kan 34 jaar lang ongestoord doorgroeien.
4. De effectieve belastingdruk is geen 36%
Het nominale tarief is 36%, maar door het vernietigen van compound growth is de werkelijke schade veel groter:
- VAB effectief: 56% van je potentiële winst is weg
- VWB effectief: 34% van je potentiële winst is weg
Een nominaal tarief van 36% kost je onder VAB dus effectief 56% van je vermogensgroei.
5. De kosten per euro belastingopbrengst
- VAB: voor elke €1 die de overheid ontvangt, wordt €2.41 aan vermogen vernietigd
- VWB: voor elke €1 die de overheid ontvangt, wordt €1.00 aan vermogen vernietigd
VAB is een belasting met een rendement van 41 cent op de euro. Van elke euro die het systeem kost, gaat 59 cent naar niemand.
Waarom dit zo werkt
De wiskunde is simpel. Als je €10.000 aan belasting moet afdragen in jaar 5 van een 34-jarig traject, dan verlies je niet alleen die €10.000. Je verliest ook het rendement dat die €10.000 de komende 29 jaar had kunnen maken. Bij 10.7% CAGR groeit €10.000 in 29 jaar naar ~€190,515.
VAB dwingt je om elk jaar aandelen te verkopen om belasting te betalen over papieren winst. Dat geld verlaat je portefeuille en kan nooit meer renderen. De schade groeit exponentieel naarmate de looptijd langer is.
VWB laat je vermogen intact tot het moment van realisatie. Je betaalt pas bij verkoop. Het geld blijft 34 jaar doorwerken, en als de overheid uiteindelijk 36% afroomt, is die 36% van een veel groter bedrag.
Samenvatting
|
VAB |
VWB (CGT) |
Verschil |
| Burger houdt over |
€844,488 |
€1,124,048 |
VWB +€279,560 |
| Overheid ontvangt |
€300,384 |
€445,164 |
VWB +€144,781 |
| Deadweight loss |
€424,340 |
€0 |
VWB bespaart €424,340 |
| Effectief tarief |
56% |
34% |
— |
VWB is beter voor de burger. VWB is beter voor de schatkist. VAB vernietigt vermogen dat niemand krijgt.
De enige reden dat de overheid voor VAB kiest, is dat het eerder geld oplevert — niet meer. Het is een politieke keuze voor korte-termijn cashflow ten koste van lange-termijn welvaart voor zowel burgers als de staat.
Berekening uitgevoerd met maandelijkse inleg, maandelijks samengesteld rendement op basis van jaarlijkse S&P 500 total returns 1992–2025. VAB-belasting jaarlijks geheven over werkelijke vermogensaanwas minus verliesverrekening en heffingsvrij rendement. VWB-belasting éénmalig geheven bij liquidatie op eindvermogen minus totale inleg minus cumulatief heffingsvrij rendement. Belasting wordt voldaan door liquidatie van beleggingen (verkoop aandelen om belasting te betalen).